evriZakon o spiljnotrgovinskom poslovanju, Zakon o privrednim društvima i Zakon o deviznom poslovanju, su omogućili preduzetnicima, da se bave proizvodnjom, pružanjem usluga, kako na domaćem tržištu, tako i u inoostranstvu, odnosno da svoje proizvode i usluge izvoze.
Svim navedenim Zakonima su potpuno izjednačeni sa privrednim društvima, u svojim pravima, ali i u obavezama.

 

Lepo stečena navika, posebno za preduzetnike – paušalce, da bez ograničenja, ali i bez dokumentacije, raspolažu novčanim sredstvima na dinarskom tekućem računu, ne važi za pravo raspolaganja sredstvima na deviznom računu.
Članom 34. stav 1. Zаkоna о dеviznоm pоslоvаnju (“Sl. glasnik RS”, br. 62/2006, 31/2011, 119/2012 i 139/2014 – dalje: Zakon) propisano je da se plaćanje, naplaćivanje i prenos između rezidenata i između rezidenata i nerezidenata u Republici vrši u dinarima, dok su stavom 2. ovog člana propisani slučajevi u kojima se, izuzetno, plaćanje, naplaćivanje i prenos u Republici mogu vršiti i u devizama, i to po osnovu:
1) deviznog kreditiranja u zemlji za namene iz člana 25. ovog zakona;
2) kupovine potraživanja i preuzimanja dugovanja iz čl. 7. i 20. ovog zakona – na osnovu ugovora;
3) uplate depozita kao sredstva obezbeđenja;
4) premija osiguranja i prenosa po osnovu životnih osiguranja;
5) po osnovu prodaje i davanja u zakup nepokretnosti;
6) donacija u humanitarne, naučne i kulturne svrhe, u skladu sa propisima kojima se uređuju donacije;
7) garancijskih poslova iz člana 26. ovog zakona, po osnovnom poslu koji se vrši u devizama;
8) naknade troškova za službeni put u inostranstvo, koji se može izvršiti i u efektivnom stranom novcu;
9) uplate zarada rezidentima – fizičkim licima koji su upućeni na privremeni rad u inostranstvo po osnovu ugovora o izvođenju investicionih radova u inostranstvu, kao i zaposlenima u diplomatsko-konzularnim predstavništvima, organizacijama u sastavu UN i međunarodnim finansijskim organizacijama u Republici.
Članom 34. stav 9. istog zakona propisano je da Narodna banka Srbije propisuje u kojim slučajevima i pod kojim uslovima se plaćanje, naplaćivanje, uplate i isplate mogu vršiti i u efektivnom stranom novcu, na osnovu čega je doneta Odluka o slučajevima i uslovima plaćanja, naplaćivanja, uplata i isplata u efektivnom stranom novcu (“Sl. glasnik RS”, br. 67/2011, 46/2014 i 71/2014).
Tačkom 9. navedene odluke propisano je da rezident – pravno lice, preduzetnik i ogranak stranog pravnog lica uplate/isplate efektivnog stranog novca po osnovu službenog putovanja u inostranstvu vrše do iznosa utvrđenog propisom kojim se uređuju uslovi za lične i fizičke prenose sredstava plaćanja u inostranstvo i iz inostranstva.
Prema odredbi člana 35. stav 2. Zakona, rezident – pravno lice, ogranak stranog pravnog lica i preduzetnik drži devize na deviznom računu kod banke ili ih prodaje banci.
Prema napred navedenom, preduzetnici, a i svi ostali pravni subjekti, mogu prenos između rezidenata u devizama u Republici da vrše samo za isplate naknade troškova za službeno putovanje u inostranstvu u efektivnom stranom novcu, na način propisan tačkom 35. Uputstva za sprovođenje Odluke o bližim uslovima i načinu obavljanja platnog prometa sa inostranstvom (“Sl. glasnik RS”, br. 24/2007, 31/2007, 41/2007, 3/2008, 61/2008, 120/2008, 38/2010, 92/2011 i 62/2013).