PAUŠALNO OPOREZIVANJE PREDUZETNIKA U 2016. GODINI

• Rok za podnošenje zahteva za paušalno oporezivanje je do 30. novembra 2015. godine •

Paušalno oporezivanje prihoda od samostalne delatnosti, uređeno je:

– Zakonom o porezu na dohodak građana (“Sl. glasnik RS”, br. 24/2001, 80/2002, 80/2002 – dr. zakon, 135/2004, 62/2006, 65/2006 – ispr, 31/2009, 44/2009, 18/2010, 50/2011, 91/2011 – odluka US, 7/2012 – usklađeni din. izn, 93/2012, 114/2012 – odluka US, 8/2013 – usklađeni din. izn, 47/2013, 48/2013 – ispr, 108/2013, 6/2014 – usklađeni din. izn, 57/2014, 68/2014 – dr. zakon i 5/2015 – usklađeni din. izn. – dalje: Zakon) i

– Uredbom o bližim u elementima za paušalno oporezivanje obveznika poreza na prihode od samostalne delatnosti (“Sl. glasnik RS”, br. 65/2001, 45/2002, 47/2002, 91/2002, 23/2003, 16/2004, 76/2004, 31/2005, 25/2013, 119/2013 i 135/2014 – dalje: Uredba).

1. Podnošenje zahteva za paušalno oporezivanje

Zahtev za oporezivanje prihoda od samostalne delatnosti za koji se plaća porez na osnovicu koju čini paušalno utvrđen prihod, može da podnese preduzetnik koji ispunjava Zakonom propisane uslove za paušalno oporezivanje.

Zahtev za paušalno oporezivanje, saglasno odredbi člana 42. stav 1. Zakona, podnosi se nadležnom poreskom organu u Zakonom propisanim rokovima koji zavise od toga da li preduzetnik u toku godine započinje obavljanje samostalne delatnosti ili je već obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti, tako da se zahtev podnosi:

– do 30. novembra tekuće godine za narednu godinu,

– u roku od 15 dana od dana upisa u registar nadležnog organa,

– u roku od 15 dana od dana prijema akta nadležnog poreskog organa kojim se potvrđuje brisanje iz evidencije za porez na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost.

Preduzetnik koji počne obavljanje samostalne delatnosti (novoosnovana radnja) u toku godine, zahtev za paušalno oporezivanje podnosi u roku od 15 dana od dana upisa u registar nadležnog organa.

Preduzetnik koji je u 2015. godini obveznik poreza na dodatu vrednost, a u prethodnih 12 meseci ostvari ukupan promet koji nije veći od 8.000.000 dinara i odluči da više ne bude u sistemu PDV uz ispunjenje uslova koji se odnose na evidentiranje i brisanje obveznika PDV saglasno Zakonu o porezu na dodatu vrednost (“Sl. glasnik RS”, br. 84/2004, 86/2004 – ispr, 61/2005, 61/2007, 93/2012, 108/2013, 68/2014 – dr. zakon, 142/2014 i 83/2015), a za narednu godinu bude brisan iz evidencije obveznika poreza na dodatu vrednost, zahtev za paušalno oporezivanje podnosi u roku od 15 dana od dana prijema akta nadležnog poreskog organa kojim se potvrđuje brisanje iz evidencije za porez na dodatu vrednost.

Zahtev za paušalno oporezivanje preduzetnik podnosi Poreskoj upravi – nadležnoj filijali na čijoj teritoriji ima registrovano sedište.

Zahtev za paušalno oporezivanje u 2016. godini podnosi se najkasnije do 30. novembra 2015. godine.

Za 2016. godinu pravo na paušalno oporezivanje prihoda od samostalne delatnosti može se priznati preduzetniku čiji je ukupan iznos prometa koji je ostvario u 2015. godini, kao godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, odnosno čiji je planirani promet kad počinje obavljanje delatnosti – manji od 6.000.000 dinara.

Zahtev za paušalno oporezivanje, saglasno odredbi člana 2. stav 2. Uredbe, treba da sadrži:

1) razloge zbog kojih preduzetnik smatra da nije u stanju da vodi poslovne knjige, odnosno razloge zbog kojih smatra da mu njihovo vođenje otežava obavljanje delatnosti;

2) iznos ukupnog prometa ostvarenog u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, odnosno iznos planiranog prometa kada počinje obavljanje delatnosti;

3) podatke o činjenicama i okolnostima od značaja za utvrđivanje visine paušalnog prihoda: mesto na kome se radnja nalazi; broj zaposlenih radnika; tržišni uslovi u kojima se delatnost obavlja; površina lokala; starost preduzetnika i njegova radna sposobnost i ostale okolnosti koje utiču na ostvarivanje dobiti.

Po zahtevu preduzetnika za paušalno oporezivanje poreski organ je dužan da donese rešenje u roku od 30 dana od dana podnošenja zahteva, odnosno najkasnije do 30. decembra 2015. godine.

U slučaju da po zahtevu preduzetnika da bude paušalno oporezovan nadležni poreski organ ne reši u navedenom roku, smatra se da je zahtev za paušalno oporezivanje prihvaćen.

Preduzetnik kome je utvrđeno pravo na paušalno oporezivanje, ovaj način oporezivanja koristi dok se ne utvrdi da su prestali da postoje razlozi za paušalno oporezivanje, odnosno da izmenjeni uslovi isključuju pravo na paušalno oporezivanje. Na osnovu toga može da se izvede zaključak da preduzetnik koji je plaćao porez na paušalno utvrđen prihod u prethodnoj godini, a i dalje postoje uslovi za paušalno oporezivanje u narednoj godini, nije u obavezi da do 30. novembra podnese novi zahtev za paušalno oporezivanje. Međutim, smatramo da je uputno da preduzetnici kojima je utvrđeno pravo na paušalno oporezivanje u određenoj kalendarskoj godini, u navedenom roku podnesu nadležnom poreskom organu zahtev za paušalno oporezivanje i u narednoj godini, a sve u cilju obaveštavanja poreskog organa da i u narednoj godini žele da budu paušalno oporezovani, kao i da se nisu bitnije izmenili obim i drugi uslovi poslovanja, odnosno da i dalje ispunjavaju uslove za paušalno oporezivanje.

U slučaju kada su prestali da postoje razlozi za paušalno oporezivanje, odnosno kada su se izmenili uslovi koji omogućavaju režim paušalnog oporezivanja, preduzetnik gubi pravo na paušalno oporezivanje i nadležni poreski organ će rešenjem naložiti preduzetniku vođenje poslovnih knjiga od polovine tekuće godine ili od početka naredne godine.

Shodno tome, u slučaju kada se u toku godine koja prethodi godini za koju se vrši utvrđivanje poreza značajnije izmeni obim poslovanja, odnosno prometa i drugi uslovi od uticaja na ostvarivanje prava preduzetnika na paušalno oporezivanje i visinu poreske obaveze, preduzetnik koji plaća porez na paušalno utvrđeni prihod ali ne ispunjava uslove da i ubuduće bude paušalno oporezovan, ne podnosi zahtev za paušalno oporezivanje već je dužan da podnese poresku prijavu za utvrđivanje poreza na prihode od samostalne delatnosti najkasnije do 31. januara godine za koju se utvrđuje porez, saglasno članu 93. stav 2. Zakona.

Poreska prijava podnosi se na Obrascu PPDG-1S – Poreska prijava za akontaciono – konačno utvrđivanje poreza na prihode od samostalne delatnosti i doprinosa za obavezno socijalno osiguranje za period od __ do __ 201__. godine, koji je propisan Pravilnikom o obrascima poreskih prijava za utvrđivanje poreza na prihode građana (“Sl. glasnik RS”, br. 7/2004, 19/2007, 20/2010, 23/2010 – ispr, 8/2011, 74/2013, 24/2014 i 27/2014 – ispr.).

2. Uslovi za paušalno oporezivanje

Uslovi koji moraju da budu ispunjeni da bi preduzetnik stekao pravo na paušalno oporezivanje propisani su članom 40. stav 1. Zakona, prema kome preduzetnik koji s obzirom na okolnosti nije u stanju da vodi poslovne knjige, osim poslovne knjige o ostvarenom prometu, ili kome njihovo vođenje otežava obavljanje delatnosti, ima pravo da podnese zahtev da porez na prihode od samostalne delatnosti plaća na paušalno utvrđen prihod (paušalno oporezivanje).

Saglasno odredbi stava 2. tog člana Zakona, pravo na paušalno oporezivanje ne može se priznati preduzetniku:

1) koji obavlja delatnost iz oblasti: računovodstvenih, knjigovodstvenih i revizorskih poslova, poslova poreskog savetovanja, reklamiranja i istraživanja tržišta;

2) koji obavlja delatnost iz oblasti: trgovine na veliko i trgovine na malo, hotela i restorana, finansijskog posredovanja i aktivnosti u vezi s nekretninama;

3) u čiju delatnost ulažu i druga lica;

4) čiji je ukupan promet u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, odnosno čiji je planirani promet kada počinje obavljanje delatnosti – veći od 6.000.000 dinara;

5) koji je evidentiran kao obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost.

Izuzetno od navedenog, kada je reč o preduzetniku koji trgovinsku ili ugostiteljsku delatnost obavlja u kiosku, prikolici ili sličnom montažnom ili pokretnom objektu može se, na njegov zahtev, odobriti da porez plaća na paušalno utvrđen prihod.

Navedene delatnosti opredeljuju se u skladu sa propisima kojima se uređuje klasifikacija delatnosti, odnosno u skladu sa Uredbom o klasifikaciji delatnosti (“Sl. glasnik RS”, br. 54/2010).

3. Kriterijumi za utvrđivanje visine paušalnog prihoda

Ukoliko su ispunjeni navedeni uslovi iz člana 40. Zakona, paušalni prihod se utvrđuje u skladu sa kriterijumima i elementima iz člana 41. Zakona, a to su:

1) visina prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici, opštini, gradskoj opštini, odnosno gradu u kojem nisu formirane gradske opštine, ostvarene u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje paušalni prihod;

2) mesto na kome se radnja nalazi;

3) broj zaposlenih radnika;

4) tržišni uslovi u kojima se delatnost obavlja;

5) površina lokala;

6) starost obveznika i njegova radna sposobnost;

7) visina prihoda obveznika, koji pod istim ili sličnim uslovima obavlja istu ili sličnu delatnost;

8) ostale okolnosti koje utiču na ostvarivanje dobiti.

Prilikom utvrđivanja paušalnog prihoda, nadležni poreski organ uzima u obzir i ceni i sve dokaze, činjenice i podatke do kojih je došao putem kontrole i na drugi način.

Radi utvrđivanja visine paušalnog prihoda, kao osnovice poreza na prihode od samostalne delatnosti, preduzetnici se razvrstavaju po kriterijumima profitabilnosti i obima prometa, odnosno prema vrstama delatnosti, u sedam grupa, saglasno članu 3. Uredbe.

One delatnosti, odnosno zanimanja koja nisu razvrstana u grupe, nadležni poreski organ razvrstava u odgovarajuću grupu, uzimajući u obzir srodnost predmetnih delatnosti kao i obim prometa koji je moguće ostvariti njihovim obavljanjem.

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda po predmetnim grupama određuje se u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu po zaposlenom ostvarenu u Republici Srbiji u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez (član 41. stav 1. tačka 1) Zakona i član 4. stav 1. Uredbe).

Kada je prosečna mesečna zarada ostvarena u gradu, odnosno opštini gde je sedište radnje preduzetnika manja ili veća za više od 10% od prosečne mesečne zarade ostvarene u Republici, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda određuje se prema prosečnoj mesečnoj zaradi ostvarenoj u gradu, odnosno opštini (član 4. stav 2. Uredbe).

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda za preduzetnike sa sedištem radnje na užem području grada Beograda (koje čine opštine Voždovac, Vračar, Zvezdara, Palilula, Rakovica, Savski Venac, Stari Grad, Novi Beograd, Zemun i Čukarica) određuje se prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u tim opštinama, a za preduzetnike sa sedištem radnje na širem području grada Beograda (opštine Lazarevac, Mladenovac, Obrenovac, Barajevo, Grocka i Sopot) prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada koje su ostvarene u tim navedenim opštinama (član 4. stav 3. Uredbe).

Izuzetno od toga, radi ravnomernijeg poreskog opterećenja preduzetnika koji obavljaju istu delatnost na teritoriji susednih opština u okviru istog okruga, polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda može se odrediti i prema srednjoj vrednosti prosečnih mesečnih zarada ostvarenih u opštinama u okviru istog okruga (član 4. stav 4. Uredbe).

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda preduzetnika, koja se određuje u skladu sa st. 2. do 4. člana 4. Uredbe, ne može biti veća od dvostruke prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici Srbiji. U 2014. godini prosečna mesečna zarada po zaposlenom u Republici Srbiji iznosila je 61.426 dinara.

Odredbe st. 2. do 5. člana 4. Uredbe ne primenjuju se na sledeće delatnosti: autotaksi, prevoz putnika kombi vozilom i minibusom, šlep služba, prevoz posmrtnih ostataka, prevoz putnika autobusom, prevoz stvari i robe kamionom i druge autoprevozničke delatnosti. To znači da se polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda za ove delatnosti utvrđuje u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu po zaposlenom u Republici u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, nezavisno od toga da li je prosečna mesečna zarada ostvarena u gradu, odnosno opštini gde je sedište radnje preduzetnika, manja ili veća od 10% prosečne mesečne zarade po zaposlenom u Republici.

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda određuje se u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu po zaposlenom ostvarenu u Republici Srbiji u godini koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez, po grupama delatnosti u određenim procentima (član 5. Uredbe).

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda, određuje se u odnosu na prosečnu mesečnu zaradu iz člana 4. Uredbe, po grupama delatnosti u sledećim procentima:

1) u prvu grupu: nosači, čistači obuće, sakupljanje lekovitog bilja, šumskih plodova i slično, prodaja pečenih, kuvanih i na drugi način pripremljenih poljoprivrednih i drugih proizvoda na ulici i drugim slobodnim prostorima, u sportskim, bioskopskim i drugim dvoranama i prostorijama i druge srodne delatnosti koje se obavljaju bez stalnog poslovnog mesta, štopovanje tkanina, presvlačenje dugmadi, popravka kišobrana, popravka ortopedskih pomagala, popravka naliv pera i patent olovki, herihteri, drvo – modelari, duboresci, popravka muzičkih instrumenata, plisiranje, oštrači, bačvari, jorgandžije, kolari, potkivači, vunovlačari, rukavičari, opančari, četkari, papudžije, bombondžije, domaća radinost, stari zanati i verski službenici – 25%;

2) u drugu grupu: frizeri isključivo za muškarce, časovničari, optičari, fotokopiranje, obućari, krojači, prerađivači sekundarnih sirovina, bravari, firmopisci, pečatoresci, uzgajivači cveća, iskorišćavanje zemljišta u nepoljoprivredne svrhe, inkubatorska proizvodnja živine, povremeno obavljanje poslova poljoprivrednim mašinama drugim licima, izvođači muzičkih i drugih programa koji nemaju status estradnih umetnika – 50%;

3) u treću grupu: moleri, tapetari, frizeri za žene, frizeri za žene i muškarce, TV i elektro-mehaničari, precizni mehaničari, električari, vodoinstalateri, podučavanje umetničkim i sportskim veštinama (muzika, balet, slikanje, pevanje, sport i drugo), grafička delatnost, pranje i peglanje rublja, hemijsko čišćenje i bojenje, pedikirsko-manikirske i kozmetičarske usluge, fotografi sa stalnim poslovnim mestom, video klubovi, voskari, trgovinska delatnost koja se obavlja izvan poslovnih prostorija (na tezgama i sličnim objektima koji se koriste na pijacama, ulicama, trgovima i drugim javnim površinama), astrolozi, agencije za posredovanje kod sklapanja braka, delatnost ribolova, delatnost čišćenja stanova, stambenih zgrada i poslovnih prostorija, delatnost pružanja pomoći starim i iznemoglim licima – 75%;

4) u četvrtu grupu: zlatari, kamenoresci, plastičari, metalostrugari, pekari, proizvođači testenina, poslastičari, građevinska delatnost i druge slične delatnosti, uslužno rezanje građe, stolari, stakloresci, radnje za zabavne igre, modni krojači, trgovinska i ugostiteljska delatnost koja se obavlja u kiosku ili prikolici i sličnom montažnom ili pokretnom objektu, auto perionice – 140%;

5) u petu grupu: lekari, stomatolozi, apotekari, veterinari, profesori, prevodioci, tumači, inženjeri, arhitekte, fizioterapeuti, zubni tehničari, advokati i druge slične profesionalne delatnosti – 120%;

6) u šestu grupu: brisana (“Sl. glasnik RS”, br. 119/2013);

7) u sedmu grupu: autotaksi, prevoz putnika kombi vozilom i minibusom, šlep služba, prevoz posmrtnih ostataka, prevoz putnika autobusom, prevoz stvari i robe kamionom i druge autoprevozničke delatnosti, i to:

a) autotaksi – 35%

b) prevoz putnika kombi vozilom i minibusom – 55%

v) šlep služba – 65%

g) prevoz posmrtnih ostataka – 125%

d) prevoz putnika autobusom – 165%

đ) prevoz stvari i robe kamionom

– do 3 tone nosivosti – 55%

– od 3 do 7 tona nosivosti – 70%

– od 7 do 12 tona nosivosti – 80%

– od 12 do 15 tona nosivosti – 90%

– od 15 do 18 tona nosivosti – 100%

– od 18 do 21 tonu nosivosti – 110%

– od 21 do 24 tone nosivosti – 120%

– preko 24 tone nosivosti – 130%.

S tim u vezi, imajući u vidu eventualne promene navedenih procenata, uređeno je da preduzetnicima kojima je povećana polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda u prvoj godini primene povećane polazne osnovice paušalni prihod se u odnosu na paušalni prihod za prethodnu godinu može uvećati najviše do 10%.

4. Elementi za utvrđivanje visine paušalnog prihoda

Polazna osnovica za utvrđivanje visine paušalnog prihoda određena u skladu sa članom 5. Uredbe, umanjuje se, odnosno povećava primenom elemenata iz člana 41. stav 1. Zakona (član 6. Uredbe), i to:

1) Mesto na kome se radnja nalazi – od minus 20% do plus 50%, i to:

(1) gradsko, odnosno opštinsko područje:

– ekstra i prva zona – plus 50%

– bez obzira na zone (povoljna lokacija, tržni centar, blizina javnih ustanova – bolnica, škola, pijaca i sl.) – do plus 50%

– druga zona – do plus 30%

– treća zona – do plus 10%

(2) seosko područje:

– centar sela (blizina crkve, škole, mesne zajednice) – bez umanjenja i uvećanja,

– uža zona – do minus 10%

– šira zona – do minus 20%

Razvrstavanje u zone se vrši u skladu sa odlukom lokalne samouprave o utvrđivanju zona za plaćanje poreza na imovinu.

U slučaju kada odlukom lokalne samouprave nisu određene zone, kao i za seosko područje, razvrstavanje vrši nadležni poreski organ;

(3) trgovinska delatnost izvan poslovnih prostorija (na tezgama i sličnim objektima koji se koriste na pijacama, ulicama, trgovima i drugim javnim površinama) – do minus 40%;

2) Brisana (“Sl. glasnik RS”, br. 119/13) – odredba se odnosila na opremljenost radnje;

3) Broj zaposlenih radnika – plus 10% po jednom zaposlenom radniku, s tim da uvećanje ne može biti manje od 10% prosečne mesečne zarade iz člana 4. stav 1. Uredbe;

4) Tržišni uslovi u kojima se delatnost obavlja – od minus 50% do plus 100%, i to:

– odsustvo konkurencije, lokalne prilike, stanje tržišta (potražnja) i dr. – do plus 100%

– nedovoljna potražnja i visoke cene imputa (repromaterijal i dr.) – do minus 50%;

5) Površina lokala, za pojedine vrste delatnosti gde je površina bitna za njeno obavljanje uz sagledavanje mesnih prilika – od minus 10% do plus 50%;

6) Starost preduzetnika i njegova radna sposobnost – do minus 20%, i to:

– stariji od 50 godine (žene), odnosno od 55 godina (muškarci) – minus 5%

– stariji od 60 godina (žene), odnosno od 65 godina (muškarci) – minus 10%

– invalidi treće kategorije – minus 15%

– invalidi druge kategorije – minus 20%

Invalidnost se dokazuje rešenjem Republičkog fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje;

7) Ostale okolnosti koje utiču na ostvarivanje dobiti – od minus 50% do plus 300%, i to:

– poslovna reputacija preduzetnika – do plus 300%

– vremenski period obavljanja delatnosti – od minus 50% do plus 100%

– vanredne okolnosti koje su od negativnog uticaja na promet (velike elementarne nepogode i sl.) – do minus 50%

– duža bolest preduzetnika koja utiče na efekte poslovanja – do minus 10%

– duže odsustvo preduzetnika zbog trudničkog bolovanja, porodiljskog odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i odsustva sa rada radi posebne nege deteta, koje utiče na efekte poslovanja – do minus 15%;

8) Visina prihoda obveznika koji pod istim ili sličnim uslovima obavljaju istu ili sličnu delatnost.

Kod utvrđivanja paušalnog prihoda nadležni poreski organ uzima u obzir i sve dokaze, činjenice i podatke do kojih je došao putem kontrole i na drugi način.

To znači da nadležni poreski organ ceni sve okolnosti u konkretnom slučaju (kriterijumi, polazna osnovica i elementi) koji su od značaja za utvrđivanje visine paušalnog prihoda.

5. Obaveza plaćanja poreza i doprinosa

Porez na prihode od samostalne delatnosti plaća se po stopi od 10%, koja se primenjuje na osnovicu koju čini paušalno utvrđeni prihod. Poresku obavezu utvrđuje rešenjem nadležni poreski organ. Porez se plaća u vidu mesečnih akontacija u roku od 15 dana po isteku svakog meseca.

Do donošenja rešenja o utvrđivanju poreza za 2016. godinu, preduzetnik koji plaća porez na paušalno utvrđen prihod dužan je da plaća mesečnu akontaciju poreza u visini koja odgovara iznosu mesečne poreske obaveze za poslednji mesec iz 2015. godine.

Takođe, obavezu uplate doprinosa za obavezno socijalno osiguranje za paušalno oporezovanog preduzetnika utvrđuje rešenjem nadležni poreski organ.

Saglasno članu 22. stav 3. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje (“Sl. glasnik RS”, br. 84/2004, 61/2005, 62/2006, 5/2009, 52/2011, 101/2011, 7/2012 – usklađeni din. izn, 8/2013 – usklađeni din. iz., 47/2013, 108/2013, 6/2014 – usklađeni din. izn, 57/2014, 68/2014 – dr. zakon i 5/2015 – usklađeni din. izn.) doprinosi se plaćaju na paušalno utvrđen prihod na koji se plaća porez po zakonu koji uređuje porez na dohodak građana, s tim da tako utvrđena osnovica ne može biti niža od najniže mesečne osnovice doprinosa, koju čini iznos od 35% prosečne mesečne zarade u Republici isplaćene u prethodnom kvartalu.

Po osnovu prihoda od samostalne delatnosti plaćaju se doprinosi za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje, zdravstveno osiguranje i osiguranje za slučaj nezaposlenosti.

Članom 44. Zakona o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje propisane su stope doprinosa, i to:

1) za obavezno penzijsko i invalidsko osiguranje – 26%;

2) za obavezno zdravstveno osiguranje – 10,3%;

3) za osiguranje za slučaj nezaposlenosti – 1,5%.

6. Poslovne knjige

Odredbom člana 43. stav 3. Zakona propisano je da su preduzetnici koji porez plaćaju na paušalno utvrđen prihod od samostalne delatnosti dužni da vode samo poslovnu knjigu o ostvarenom prometu.

Pravilnikom o poslovnim knjigama i iskazivanju finansijskog rezultata po sistemu prostog knjigovodstva (“Sl. glasnik RS”, br. 140/2004)propisana je Poslovna knjiga o ostvarenom prometu paušalno oporezovanih obveznika koja se vodi na Obrascu KPO.

U obrazac poslovne knjige KPO unose se podaci:

– u kolonu 1 – redni broj poslovne promene od početka godine, odnosno od početka obavljanja delatnosti, ako je početak obavljanja delatnosti u tekućoj godini; ovaj redni broj upisuje se u gornji desni ugao knjigovodstvene isprave na osnovu koje je knjižena poslovna promena;

– u kolonu 2 – datum i opis knjiženja poslovne promene u poslovnoj knjizi;

– u kolone 3 i 4 – iznos prihoda od prodaje proizvoda, odnosno od izvršenih usluga;

– u kolonu 5 – iznos ukupnih prihoda, kao i zbir iznosa iz kolona 3 i 4.

7. Raspolaganje novčanim sredstvima sa tekućeg računa

U pogledu evidentiranja prihoda i rashoda kod banke, saglasno odredbi člana 51. Zakona, preduzetnik je dužan, nezavisno od načina na koji se oporezuje, da sva plaćanja vrši preko tekućeg računa kod banke i da vodi sredstva na tom računu, uključujući i uplatu primljenog gotovog novca, u skladu sa zakonom kojim se uređuje platni promet.

Pravilnikom o uslovima i načinu plaćanja u gotovom novcu u dinarima za pravna lica i za fizička lica koja obavljaju delatnost (“Sl. glasnik RS”, br. 77/2011) odredbom člana 2. propisano je da fizička lica koja obavljaju delatnost mogu, bez ograničenja, plaćati gotovim novcem, odnosno vršiti isplate u gotovom novcu u dinarima sa svog tekućeg računa. Plaćanja, odnosno isplate vrše se na osnovu originalne dokumentacije, iz koje se mogu utvrditi iznos, osnov i namena tog plaćanja (rešenje, odluka, ugovor, račun i dr), a koja se banci podnosi na uvid i overu (datum prijema, pečat i potpis), s tim da izuzetno, plaćanja, odnosno isplate do iznosa od 150.000,00 dinara dnevno vršiće se bez podnošenja na uvid pomenute dokumentacije.

Shodno tome, paušalac može da podiže gotov novac sa svog tekućeg računa, za potrebe poslovanja radnje i svoje lične potrebe, odnosno potrebe svoje porodice, bez ograničenja, a plaćanja, odnosno isplate do iznosa od 150.000,00 dinara dnevno vrše se bez podnošenja na uvid originalne dokumentacije iz koje se mogu utvrditi iznos, osnov i namena tog plaćanja.